VLASTELA PAVLOVIĆA NA POVELjAMA BOSANSKIH KRALjEVA | Plemenito

VLASTELA PAVLOVIĆA NA POVELjAMA BOSANSKIH KRALjEVA | Plemenito

VLASTELA PAVLOVIĆA NA POVELjAMA BOSANSKIH KRALjEVA


Među svedocima na povelji bosanskog kralja Stefana Ostoje Vukašinu, Baranu i Jurju Vukačiću iz 1417. godine nalazi se, između ostalih, i „conte Tuerco Borovinich cum la sua fraternita“. Reč je o, iz izvora i literature, dobropoznatom vlastelinu knezu Tvrtku Boroviniću.

Na prvi pogled, reklo bi se da se radi o podatku koji nije naročito zanimljiv. Međutim, ako pogledamo isprave bosanskih vladara videćemo da je ovde reč o prvoj kraljevskoj povelji u kojoj se među svedocima javlja član neke od vlasteoskih porodica potčinjenih oblasnim gospodarima – u ovom slučaju Pavlovićima. Tvrtko Borovinić nije bio jedini vlastelin Pavlovića koji se na poveljama bosanskih vladara pominje u svojstvu svedoka ili dvorskih funkcionera (1417, 1419, 1426, 1433, 1436) – tu su još i Radosav Vladimirić (1419), Radoje Vladimirić (1461) i Radič Mozolić (1446, 1451, 1459). Svi oni su, uključivši i Tvrtka Borovinića, bili u rodbinskim vezama sa Pavlovićima. Ono što ove podatke čini zanimljivim, jeste da slične primere ne nalazimo kod Sandalja Hranića i Stefana Vukčića čije najbliže okruženje je kao kod Pavlovića bilo sastavljeno od rođaka.4 Istina, u svojstvu svedoka na poveljama i bosanskih kraljeva i dva predvodnika Kosača pominju se članovi porodica Vlatković i Semković; ali je tu reč o humskoj vlasteli koju su oni potčinili i koja je koristila svaku priliku da se pobuni protiv njihove vlasti. Interesantan je slučaj porodice Dukojević čije članove u svojstvu svedoka nalazimo na poveljama i kraljeva i Pavlovića i Stefana Vukčića. Pomenute tri porodice (Vlatkovići, Semkovići, Dukojevići) se nalaze u spiskovima svedoka na vladarskim poveljama tokom druge polovine XIV veka, dakle pre konačnog uzdizanja oblasnih gospodara, tako da neće biti predmet našeg interesovanja.

Poslednja decenija XIV i početak XV veka doneli su krupne promene u strukturi i hijerarhiji bosanske vlastele. Tokom ovog perioda došlo je do raslojavanja gornjeg sloja bosanske vlastele iz kojeg se izdvojio jedan mali broj porodica, odnosno pojedinaca – rusaška gospoda – koji je uspeo da se izdigne iznad ostale vlastele, da zagospodari prostranim teritorijama i da znatno ojača svoj položaj u odnosu na kralja. Tokom tog procesa budući oblasni gospodari morali su da potčine manju vlastelu i da na sebe privuku vernost i obavezu vernog služenja koja je do tada bila okrenuta prema kralju. Glavnu pomoć su im pri tome verovatno pružali bliži i dalji rođaci, koji su činili njihovo bratstvo ili pleme. Oko oblasnih gospodara obrazuje se vlasteosko okruženje zahvaljujući kojem se dotle skromni plemići izdižu u društvenom rangu. Kao rezultat ovog procesa krajem prve decenije XV veka stvorene su tri velike oblasti – Hrvoja Vukčića, Sandalja Hranića i Pavla Radenovića. Pomenuta vlastela je često igrala presudnu ulogu u politici bosanske države – od vođenja spoljne i unutrašnje politike, pa sve do smene i izbora vladara.

Odnos snaga i ravnoteža moći koji su uspostavljeni u Bosni krajem prve decenije XV veka nisu dugo trajali. Od tri oblasna gospodara dva su ubrzo nestala sa istorijske scene: knez Pavle Radenović je ubijen 1415. godine, a naredne 1416. godine umro je i herceg Hrvoje Vukčić. Sudbina njihovih oblasti i naslednika bila je različita. Oblast Hrvoja Vukčića se rasula neposredno posle njegove smrti, a veliki deo teritorija došao je u ruke kralja Ostoje koji se oženio njegovom udovicom Jelenom Nelipčić. Naslednici Pavla Radenovića su uspeli da se održe, ali nisu mogli da se porede sa Sandaljem Hranićem i njegovim naslednikom Stefanom Vukčićem. Moć poslednjih Pavlovića bila je toliko smanjena da su praktično dospeli u vazalni odnos prema Stefanu Vukčiću.

Od tri gore pomenuta oblasna gospodara najmanje podataka imamo o porodici i poreklu kneza Pavla Radenovića. Podaci koji govore o njegovoj najranijoj mladosti u isto vreme ukazuju i na put kojim je sticao moć. Iz jednog Dubrovačkog pisma saznajemo da je Pavle u najranijoj mladosti živeo u dvoru kralja Tvrtka koji ga je gledao kao „svoje dete“. Podatak da je odrastao i odgajan na kraljevom dvoru svedoči da mu je porodica bila dosta ugledna. Jedna beleška dubrovačkog hroničara Rastića, koji piše da je knez Pavle bio kraljev ljubimac, takođe može da nam ukaže na olakšicu, pa čak i vladarevu pomoć, koju je ovaj imao prilikom utemeljivanja moći svoje porodice. Ipak, knez Pavle „pravu“ moć stiče nakon što je 1391. godine po ovlašćenju kralja Stefana Dabiše i sabora, zajedno sa vojvodom Vlatkom Vukovićem, preduzeo pohod protiv Sankovića i svojoj oblasti u istočnoj Bosni pridodao deo njihovih teritorija. Na dalje jačanje kneza Pavla svakako je uticao i brak njegove rođake Kujave sa kraljem Ostojom (ovaj brak se prvi put pominje februara 1399. godine). Vrsta i stepen ovog srodstva su nepoznati, ali ipak, brak između jednog Kotromanića i rođake kneza Pavla svakako svedoči i o ugledu koji su rodonačelnik Pavlovića i njegova porodica, odnosno pleme, uživali.

Ne zna se kako je knez Pavle došao do poseda i privilegija. Za razliku od njega, Hrvoje Vukčić i Sandalj Hranić su imali dobru polaznu osnovu za osamostaljivanje koju su im ostavili njihovi prethodnici. Može se pretpostaviti da su na isti način moć sticali i Pavlovići. Vojvoda Radoslav Pavlović u jednoj povelji (1427) pominje „gradove i župe i zemlje“ dobijene od kraljevstva bosanskog. Prema nekim tumačenjima, oblasni gospodari su se javili upravo u periferijskim, najkasnije stečenim zemljama što je otvaralo mogućnost da se one nepovratno otcepe od Bosne u kojoj su provele sasvim neznatni deo svog istorijskog razvojnog puta. Ova tvrdnja nije najtačnija, s obzirom da su se glavne zemlje Pavla Radenovića prostirale od Dobruna na istoku do Vrhbosne na zapadu sa glavnim centrima u gradovima Borač i Olovo i da su još u XIII veku ulazile u sastav bosanske države. Glavnina poseda plemena na čijem čelu su bili Pavlovići nalazila se u istočnom delu zemlje „Bosne“.

Knez Pavle Radenović ubijen je 1415. godine zaverom kralja Ostoje i Sandalja Hranića. Nakon što je uspeo da se oslobodi zatočeništva Pavlov sin Petar je zaratio protiv ubica svog oca. Kralj Ostoja se ubrzo nakon smrti Hrvoja Vukčića razveo od kraljice Kujave i oženio njegovom udovicom Jelenom. Ovo je svakako još više produbilo sukob između Petra Pavlovića i kralja Ostoje. Ipak, početkom 1417. godine došlo je do pomirenja i njih dvojica se zajedno okreću protiv Sandalja Hranića, koga je Petar smatrao glavnim krivcem za smrt svoga oca.U proleće iste godine najverovatnije je nastala i povelja kralja Ostoje braći Vukačić na kojoj je kao prvi među svedocima upisan vojvoda Petar Pavlović. Među svedocima se, kao što smo već istakli, našao i knez Tvrtko Borovinić. Postavlja se pitanje kako se jedan do tada nepoznati vlastelin, pripadnik jedne male istočnobosanske porodice, našao među svedocima na povelji kralja Ostoje. Pejo Ćošković je ukazao na mogućnost da je uspon kneza Tvrtka mogao biti vezan eventualnim rodbinskim vezama sa Kotromanićima ili njegovim ličnim sposobnostima. U istoriografiji je izneto mišljenje da je pojavljivanje Tvrtka Borovinića na ovoj povelji posledica njegovog braka sa Katarinom, unukom Hrvoja Vukčića, prvog muža tadašnje bosanske kraljice Jelene Nelipčić. Ženidba sa Katarinom je svakako doprinela njegovom ugledu i omogućila mu uspon na društvenoj lestvici. Ovaj brak svedoči da knez Tvrtko nije bio osoba bez ugleda, ali i o opadanju moći i važnosti porodice hercega Hrvoja. Prilikom tumačenja prirode ovog braka kao da se zaboravljalo da je porodica Borovinić bila u rodbinskim vezama sa Pavlovićima.

Pretpostavljamo da do sklapanja braka između Tvrtka Borovinića i Katarine verovatno nije moglo doći bez saglasnosti Petra Pavlovića. Ovaj brak možemo posmatrati i kao sklapanje saveza između Pavlovića i Hrvatinića. Obe porodice su prethodnih godina doživele gubitke, tako da im je ovaj savez mogao biti koristan. Ne treba zaboraviti ni želju vojvode Petra da se osveti Sandalju Hraniću za ubistvo oca, zbog čega se verovatno i izmirio sa bosanskim kraljem. Stoga je moguće da je Tvrtkov brak bio deo nastojanja Petra Pavlovića da ojača svoj položaj. U svakom slučaju, javljanje kneza Tvrtka među svedocima na povelji iz 1417. godine mora se dovesti u vezu sa tadašnjim političkim prilikama. Ne možemo ga tumačiti samo orođavanjem sa Hrvatinićima, već moramo u obzir uzeti i rodbinske veze sa Pavlovićima, kao i trenutnu političku situaciju.

Nakon smrti kralja Ostoje, kraljevsku krunu je poneo njegov sin Stefan koji je preko majke Kujave bio rođak Pavlovića, a samim tim i Borovinića. Na povelji novog kralja od 5. marta 1419. godine kojom potvrđuje privilegije Dubrovniku među svedocima je vojvoda Petar Pavlović, ali nema vlastele iz njegove „države“. Početkom iste godine u kraljevom okruženju u Podvisokom nalazio se i knez Radosav Vladimirić. On je zajedno sa Mihailom Kabužićem od dubrovačkih poslanika, koji su od novog bosanskog vladara pokušavali da dobiju potvrdu povlastica, tražio u ime kralja Stefana Ostojića kuću i zemlju koje su nekada pripadale Hrvoju Vukčiću.Na povelji kralja Stefana Ostojića od 4. decembra iste godine kojom potvrđuje Dubrovčanima darovanje župe Konavli i grada Sokola od strane Sandalja i Petra među svedocima su kneževi Tvrtko Borovinić i Radosav Vladimirić. Povelja je izdata u vreme kada je vladalo primirje između kralja, Sandalja Hranića i Petra Pavlovića. Istina, ova isprava je ostala bez praktičnih posledica zbog nastupajućih događaja. Prisustvo Tvrtka  Borovinića i Radosava Vladimirića među svedocima ukazuje na to da se Petar Pavlović složio sa tekstom povelje, odnosno sa ustupanjem pomenutih teritorija Dubrovniku. U suprotnom, teško bi se moglo objasniti prisustvo vlastele i saplemenika vojvode Petra u svojstvu svedoka na ovoj povelji. Vojvoda Petar Pavlović je poginuo u proleće 1420. godine u sukobu sa Turcima koji su u Bosnu došli na poziv Sandalja Hranića. Sa Turcima je došao i Tvrtko II uz kojeg je ubrzo stala većina vlastele. Promene na prestolu uticale su i na vlastelu Pavlovića. Na poveljama kralja Tvrtka II iz 1420. i 1421. godine nema niti članova porodice Pavlović niti njima potčinjene vlastele. Krajem oktobra 1420. godine došlo je do mira između vojvode Radoslava Pavlovića i Sandalja Hranića čime su Pavlovići praktično priznali Tvrtka II za kralja.

Tvrtko Borovinić je početkom 1421. godine još uvek bio na strani svrgnutog kralja Stefana Ostojića sa kojim se nalazio u Visokom. Knez Tvrtko se u tom trenutku nalazio na suprotnoj strani od vojvode Radoslava Pavlovića. Građa ne daje podatke o tome da li je zbog takvog postupka došao u sukob sa vojvodom Radoslavom. Kasnija dešavanja ne ukazuju na takvu mogućnost. Pejo Ćošković smatra da je teško reći koliko je ovaj potez Tvrtka Borovinića stvar njegovog izbora, a koliko činjenica da je svojim posedima bio vezan za Visoko koje je bilo uporište Stefana Ostojića. Smatramo mogućim da se Tvrtko tako ponašao usled rodbinskih veza sa kraljem Stefanom Ostojićem i kraljicom Kujavom. Iste veze, međutim, nisu sprečile vojvodu Radoslava Pavlovića da napusti svog rođaka i stane na stranu kralja Tvrtka II. Da li se iz ovog može izvući zaključak da je kraljica Kujava bila iz porodice Borovinić? To je u domenu nagađanja, ali bi objasnilo zašto je Tvrtko ostao veran kralju Stefanu Ostojiću u trenutku kada su ga praktično svi napustili. Kralj Tvrtko II je politiku gradio na shvatanju da je on prvi po rangu među oblasnim gospodarima i u odnosu na njih zadovoljavao se njihovim formalnim iskazivanjem potčinjenosti i vernosti. Kao uvek otvoreno sredstvo održavanja ravnoteže i svoje vlasti imao je mogućnost da Kosače i Pavloviće, koji su i inače bili zakrvljeni, okrene jedne protiv drugih.Možda u tom smislu treba posmatrati i kasnije javljanje vlastele Pavlovića u službi bosanskih kraljeva. Sandalj Hranić i njegov naslednik Stefan Vukčić bili su daleko moćniji od Pavlovića koji su vremenom potpuno pali u njihovu senku. Stoga su bosanski kraljevi prirodno želeli da Pavloviće više vežu uz sebe kako bi ih imali kao saveznike u sukobu sa Kosačama. Razlog su mogle biti i  eventualne rodbinske veze između Pavlovića i Kotromanića. Podsećamo da se u određenom broju izvora može sresti tvrdnja da je „poslednja“ dinastija srednjovekovne Bosne po imenu Hristić, poticala iz familije

Jablanović, odnosno Pavlović.

U službi novog kralja Tvrtko Borovinić se javlja 1426. godine. Zanimljivo je da kralj Tvrtko II ne samo da nije preduzeo mere protiv Tvrtka kada se utvrdio na prestolu, već ga je uzeo i u službu. Pretpostavljamo da do ovoga nije moglo doći bez saglasnosti vojvode Radoslava Pavlovića kome je odgovaralo da u kraljevom najbližem okruženju ima bliskog rođaka. Da li se na osnovu rečenog može izneti pretpostavka da je Tvrtko Borovinić svojevremeno ostao uz bivšeg kralja Stefana Ostojića sa dopuštenjem vojvode Radoslava? Time bi se moglo objasniti i zašto je Tvrtko II kasnije uzeo u službu kneza Tvrtka iako je ovaj ostao do kraja uz njegovog prethodnika. Kralju je odgovaralo da uz sebe ima bliskog rođaka porodice Pavlović, oženjenog unukom Hrvoja Vukčića, koji je uz to bio još i veoma sposoban. Istovremeno, i Pavlovićima je odgovaralo da u kraljevom okruženju imaju svog rođaka. Knez Tvrtko je u službi Tvrtka II ostao do kraja života. Kao svedoka na poveljama bosanskih kraljeva nalazimo ga još 1433. i 1436. godine. Na povelji kralja iz 1426. godine koja je sačuvana u latinskom prevodu i prepisu Ivana Tomke Marnavića pominje se kao „praefectus seu marescaleusaulicus aulae nostrae princeps Tvartko Bogonivitius“, odnosno kao dvorski knez. Titulu dvorskog kneza kasnije je nosio još jedan rođak Pavlovića – na dve povelje kralja Stefana Tomaševića iz 1461. godine kao dvorski knez pominje se i Radoje Vladimirić. Nosioci ove titule bili su dvorski službenici sa sasvim određenom službom na dvoru. Titula dvorski knez javlja se posle proglašenja kraljevine, i najverovatnije je nosio upravnik ili starešina vladarevog dvora. U svakom slučaju ovu titulu su mogle nositi samo ličnosti od poverenja i bliske vladaru.

Tvrtko Borovinić se u periodu 1428–1433. godine pominje kao knez bosanski, a 1436. godine kao „palatino regni nostri Bosnae“, odnosno kao veliki knez bosanski. Kasnije će titulu kneza bosanskog nositi i Radič Mozolić. Titule knez bosanski i veliki knez bosanski govore o Tvrtkovom usponu u hijerarhiji srednjovekovne bosanske države, ali nije jasno šta one predstavljaju i u čemu je njihova suštinska razlika. Iako navedene titule sa teritorijalnom odrednicom podsećaju na vladarsku titulu njihovi nosioci su samo uključeni u uzan krug uglednika na državnom saboru. U literaturi je primećeno da se tokom trajanja Konavoskog rata (1430–1432) gubi svaki trag Tvrtkovom delovanju, tako da ne znamo kakav je stav imao prema tim događajima. Na povelji kojom je početkom marta 1433. godine kralj Tvrtko II potvrdio mir između vojvode Radosava Pavlovića i Dubrovčana među tri svedoka je i Tvrtko Borovinić, knez bosanski. Tvrtko se uskoro opet našao na suprotnoj strani od Pavlovića. Kada se u Bosni pojavio kao pretendent na presto Radivoj, Tvrtko Borovinić je za razliku od vojvode Radoslava Pavlovića ostao uz kralja Tvrtka II prateći ga u njegovom izbeglištvu. Zbog toga je možda bio nagrađen titulom palatina, odnosno velikog kneza bosanskog.

Na poveljama kralja Stefana Tomaša od vlastele Pavlovića kao svedok se javlja samo Radič Mozolić. Slučaj Radiča Mozolića je interesantan jer se u sve tri povelje javlja sa različitim titulama. Na povelji iz 1446. godine nosi titulu kneza bosanskog, na povelji iz 1451. je samo knez, dok na povelji iz 1459. nosi titulu vojvode. Prisustvo Radiča Mozolića na povelji iz 1451. godine baca nešto drugačije svetlo na događaje tog vremena. Naime, u proleće 1451. godine herceg Stefan Vukčić Kosača je zaratio protiv Dubrovnika. Hercegu je vojno pomogao i Petar Pavlović, koji je kasnije bezuspešno ubeđivao Dubrovčane da to nije tačno. Dubrovčani su pokušavali da privuku na svoju stranu kralja Tomaša savetujući mu da pridobije Pavloviće. Sima Ćirković je smatrao da kralj Tomaš nije uspeo u tome. Isto je zaključio Boris Nilević koji ističe da Pavlovića nema među prisutnom vlastelom na povelji od 18. decembra kojom bosanski kralj sklapa savez sa Dubrovnikom protiv hercega Stefana. To se uklapa u sliku stvorenu u istoriografiji da su poslednji Pavlovići bili u punoj zavisnosti od hercega Stefana Vukčića prema kome su bili skoro u vazalnom odnosu. Međutim, prisustvo Radiča Mozolićana na povelji od decembra 1451. godine svedoči da su vojvoda Petar i knez Nikola Pavlović napustili hercega Stefana i priključili se njegovim protivnicima. Poslednji rođak Pavlovića koji se pominje na poveljama bosanskih kraljeva je već pomenuti knez Radoje Vladimirić koji se na dve povelje kralja Stefana Tomaševića iz 1461. godine pominje kao dvorski knez i pristav od dvora. Članovi porodica Borovinić, Vladimirić i Mozolić javljaju se u svojstvu svedoka i na poveljama Pavlovića. Od Borovinića to su kneževi Ostoja (1423, 1427, 1432, 1439, 1442), Tvrdisav (1423, 1432, 1439,1442) i Vukmir (1454); od Vladimirića kneževi Radosav (1423, 1427,1432), Vukašin (1423, 1427, 1432), Jurko (1427, 1432, 1433), Radoje (1439,1442), Juraj (1442, 1454) i Vukas (1454); od Mozolića knez Vukašin (1423, 1427). O vlasteli i rođacima Pavlovića koji se javljaju na kraljevskim poveljama, osim u slučaju Tvrtka Borovinića, nema mnogo podataka. Najčešće je reč o pomenima kao dvorskih dostojanstvenika ili u spiskovima svedoka na vladarskim i poveljama Pavlovića. Od pomenute vlastele članovi porodice Vladimirić – Radosav i Radoje – pominju se i na poveljama kraljeva i na poveljama Pavlovića, dok se, za razliku od njih, Tvrtko Borovinić i Radič Mozolić pominju samo u vladarskim poveljama. Dok se članovi porodica Vladimirić i Borovinić u isto vreme pominju na poveljama i kraljeva i Pavlovića, kod Mozolića to nije slučaj. Poznata su samo dva člana ove porodice – Vukašin, svedok na poveljama vojvode Radoslava Pavlovića, i Radič, svedok na poveljama kralja Stefana Tomaša.

Vlastela Pavlovića se u svojstvu svedoka pominje u sedam vladarskih povelja. I to Tvrtko Borovinić četiri puta (1417, 1419, 1433,1436), Radič Mozolić tri puta (1446, 1451, 1459) i Radosav Vladimirić jedanput (1419). Samo na dve, od ovih sedam povelja, među svedocima su i članovi porodice Pavlović (1417, 1446). U prvoj iz 1417. godine Tvrtko Borovinić je upisan među svedocima iako se tu nalazi i ime Petra Pavlovića. To je jedina povelja u kojoj su Pavlovići i neko od njima podređene vlastele ravnopravno upisani kao svedoci. Situacija je drugačija u povelji iz 1446. godine gde se kao svedoci pominju Ivaniš Pavlović i Radič Mozolić. Ovde je Radič Mozolić upisan kao knez bosanski, tako da verujemo da se među svedocima našao zbog titule koju je nosio, a ne zbog plemenskih veza. Na još jednoj povelji vlastelin Pavlovića se pominje kao svedok u svojstvu kneza bosanskog. Reč je o povelji kojom je 1433. godine kralj Tvrtko II potvrdio mir između vojvode Radosava Pavlovića i Dubrovčana u kojoj je svedok knez bosanski Tvrtko Borovinić. Tvrtko Borovinić je kao dvorski dostojanstvenik svedok i na povelji iz 1436. godine, ali je ona nastala u posebnim okolnostima tokom privremenog izbeglištva kralja Tvrtka II u Ugarskoj. U poveljama iz 1419, 1451. i 1459. godine među svedocima nema Pavlovića, već samo njihove vlastele. Pretpostavljamo da je ona u ove tri povelje nastupala u ime čitavog plemena.

Na nekoliko povelja na kojima su Pavlovići svedoci njihova vlastela se javlja u svojstvu dvorskih dostojanstvenika (1426, 1446, 1461). Ni ovde se ne suprotstavljaju interesi Pavlovića i njihove vlastele, kao ni interesi Pavlovića i bosanskih kraljeva. Pavlovići su, kao „rusaška gospoda“, iako samostalni u svom „gospoctvu“ bili odani ideji o bosanskoj državi kao nedeljivoj celini te su sebe smatrali njenim sastavnim delom. Stoga je i bilo moguće da se njima podređena vlastela, pripadnici njihovog plemena, nađe na kraljevom dvoru gde je obavljala razne dvorske službe. Uostalom, Pavlovići su od prisustva svojih rođaka u kraljevom okruženju mogli da imaju samo koristi. Pretpostavljamo da je time jačao njihov položaj i uticaj na dvoru. Neminovno se nameće i poređenje sa plemenom Kosača. Iz navedenih primera vidi se da su rođaci Pavlovića aktivno učestvovali u političkom životu bosanskog kraljevstva. Za razliku od njih, Kosača iz „četiri kuće“ nema niti na kraljevskim poveljama niti u dvorskoj službi. Iz ovoga bi se mogao izvući zaključak da su sporedne grane Kosača unutar plemena bile u podređenijem položaju nego što je bio slučaj sa rođacima Pavlovića unutar njihovog plemena. Odnosno, da su rođaci Pavlovića u okviru svog plemena imali veći uticaj od „četiri kuće“ u plemenu Kosača. Ali bi se takođe moglo zaključiti i da je vlast i autoritet Sandalja Hranića i Stefana Vukčića unutar plemena Kosača, ali i prema bosanskom kralju, bila jača u poređenju sa Pavlovićima. Uključivanje članova porodica Borovinić, Vladimirić i Mozolić među svedoke na kraljevskim poveljama i vršenje dužnosti dvorskih funkcionera vezano je za njihove rodbinske odnose sa Pavlovićima. Bez njih, teško da bi članovi ovih malih i lokalnih vlasteoskih porodica mogli da napreduju u društvenoj hijerarhiji srednjovekovne bosanske države.

 

Tekst preuzet iz: ISTORIJSKI ČASOPIS, Knj. LXIV, Beograd, 2015, str. 223-236, autor teksta: Srđan Rudić.

slika dana:

nosilac projekta:

pordžali:

baner dijaspora.jpg

ministarstvo prosvjete baner.jpg