U neposrednoj blizini Bajine Bašte otkriveno utvrđenje iz VI veka | Plemenito

U neposrednoj blizini Bajine Bašte otkriveno utvrđenje iz VI veka | Plemenito

U neposrednoj blizini Bajine Bašte otkriveno utvrđenje iz VI veka

13:16:15 22.11.2016

Tokom oktobra 2016. godine u okviru projekta „Podrinje u poznom srednjem veku“ koim rukovodi dr Emina Zečević, ekipa Narodnog muzeja u Beogradu obavila je sondažna arheološka iskopavanja lokaliteta Kulinena razmeđi sela Višesave i Crvice u neposrednoj blizini gradskog jezgra Bajine Bašte. Do sada su u okviru ovog projekta Narodnog muzeja u Beogradu izvedena iskopavanja manjeg obima na nekoliko srednjovekovnih nalazišta u okolini Bajine Bašte (Mramorje u Perućcu 2010, Pod mramorjem u Dobrotinu 2014. i Mramorje u Svojdrugu 2015.).

KULINA predstavlja jedan od niza mikrotoponima (Crvena stena-Šanac/Tepsija-Kulina-Šarampov-Kik) na vrhu sedlastog grebena koje se proteže približno po pravcu zapad – istok, na severnoj granici sela Višesave prema Gornjoj Crvici, sa zapadne strane omeđenim savremenim putem Bajina Bašta – Rogačica i rekom Drinom. Iskopavanja na Kulini su izvedena u sklopu ovogodišnje kampanje kojom se započelo sa sistematskim rekognosciranjem teritorije opštine Bajina Bašta, a sa ciljem utvrđivanja stratigrafije nalazišta. Naime, u starijoj literaturi se nalazi pomen grada Višesava, koji se vezuje za ovu lokaciju, ali bez uočenih materijalnih ostataka zidova ili objekata. Položaj i naziv lokaliteta ukazivali su najpre na ostatke utvrđenja, što je i potvrđeno obilaskom lokaliteta pre početka iskopavanja kada su u konfiguraciji terena uočene trase bedema i objekata utvrđenja. Izvanredan položaj lokaliteta potvrđen je i činjenicom da su potesi Šarampov, Kulina i Kik daleke 1910. godine obilaženi od strane komisije vojske Kraljevine Srbije, u sklopu priprema za odbranu od očekivanog austougarskog napada u graničnom području. Sasvim je izvesno da su utvrđivanjem položaja srpskih jedinica u toku 1914/15. godine, kao i odnošenjem i korišćenjem kamena iz ruševine i sa vidljivih zidova objekata, lokalitet pretrpeo određenu devastaciju. Arheološki Kulina do sada nije istraživana.

Otkrićem zidova i ulomaka grnčarije u pet manjih sondi u vidu rovova, postavljenim na tri pozicije, potvrđeno je da se ovde nalaze ostaci manjeg utvrđenja ranovizantijskog doba, koje se okvirno može datovati u 6. stoleće.  Gornji plato utvrđenja izduženog ovalnog oblika, dimenzija oko 70h20m, bio je opasan zidom građenim od lomljenog kamena i krečnog maltera, širine 90 cm, sudeći po otkrivenom delu severnog bedema. Na najvišoj koti, u istočnom delu, imao je kulu, od koje su otkriveni delovi masivnih zidova, duboko ukopanih temelja (u odnosu na sadašnji nivo terena temelji počinju na 2m dubine). Prema konfiguraciji terena može se pretpostaviti postojanje bedema donjeg platoa utvrđenja sa zapadne strane, što tek arheološki može da se potvrdi. Na potesu Šanac/Tepsija, na nižoj koti od kule, oko 250 metara zapadno od nje, delimično su otkriveni plitko pod površinom terena zidovi i temelji po svoj prilici manje crkve, građeni na isti način kao i zidovi utvrđenja, a uz spoljnu liniju severnog zida objekta otkrivena je i lobanja pokojnika iz groba koji ovom prilikom nije istražen, jer skelet zalazi u profil sonde .

S obzirom na blizinu Bajine Bašte i položaj, Kulina sa ostacima utvrđenja i crkve može postati veoma posećeno izletište, sa vidikovcem na najvišoj koti („kula“). Da bi se stekli uslovi da ovaj lokalitet postane važna destinacija u turističkoj ponudi grada i Nacionalnog parka Tara, nužan je nastavak arheoloških iskopavanja.

Arheološka iskopavanja na lokalitetu Zoran Kulina su finansirana sredstvima Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije. Podršku i pomoć ovom projektu pružili su predstavnici lokalne samouprave, JP Nacionalni park Tara i udruženja „Crvena stena“. Dr Emina Zečević u izjavi za Drina Info portal je izrazila i veliku zahvalnost vlasnicima parcela na kojima su radovi izvedeni, porodici Lukić iz Gornje Crvice i Nacionalnom parku Tara.

Kako Drina Info saznaje u lokalnoj samoupravi postoji namera da se u budžetu za 2017. godinu opredele sredstva za dalje istraživanje i turističku valorizaciju ovog izuzetnog arheološkog lokaliteta koji može biti velika razvojna šansa za turizam ovog kraja.

IZVOR: Drina Info

Fotografije: Drina Info