ŠKOLA PALEOGRAFIJE TREBINjE (14 – 15 OKTOBAR 2017.) | Plemenito

ŠKOLA PALEOGRAFIJE TREBINjE (14 – 15 OKTOBAR 2017.) | Plemenito

ŠKOLA PALEOGRAFIJE TREBINjE (14 – 15 OKTOBAR 2017.)

20:02:12 28.10.2017

Članovi USI „dr Milan Vasić“ iz Banja Luke učestvovali su na Školi paleografije u Trebinju, koju je organizovalo Srpsko udruženje Ćirilica, uz podršku Grada Trebinja, Muzeja Hercegovine i Narodne biblioteke u Trebinju. Projekat je podržalo i  Ministarstvo za kulturu i informisanje Republike Srbije. Uz istoričare iz Banje Luke, učesnici su bili i studenti i profesori sa Filozofskog fakulteta iz Nikšića, Odsjek za srpski jezik i južnoslovenske književnosti. Pored obilazaka lokaliteta u okolini Stoca i Trebinja, Goran Ž. Komar i prof. Jelica Stojanović održali su predavanja o značaju ćirilice i  o istoriji srpskog pisma, a drugog dana je otvorena izložba „Plemenito“, autorskog tima  koji čine Boris Radaković, Predrag Lozo i Dragoslav Ilić.

Prvog dana, u subotu, studenti i profesori su posjetili nekropolu stećaka u Gornjem Hodovu, kod Stoca. Tamo su razgledali natpis Stjepka Tredanovića i natpis Umka na lokalitetu Radan – krst. Nijemi spomenici, okruženi brdima, kriju u sebi izvanrednu priču, povezanu sa narodnim predanjem, o knezu Umku i njegovoj odbrani obližnje tvrđave od Turaka. Na jednom od tih spomenika možemo pročitati natpis: „Umko uzmako...“ Nedaleko od lokaliteta Radan – krst, obrasla šibljem, krije se nekropola stećaka na Vidoštaku (Poprati kod Stoca), gdje su se učesnici upoznali sa natpisom kaluđerice Marije, žene popa Dabiživa, iz 1231. godine.  Odatle se prešlo na razgledanje jedne od najpoznatijih nekropola u Bosni i Hercegovini, u Radimlju (Vojvodinu), porodično groblje Miloradovića – Hrabrena, ktitora manastira Žitomislić. Obilazak lokaliteta prvog dana zaokružen je posjetom spomeniku kaluđerice Polihranije, u selu Veličani, u Popovom polju. Spomenik se, inače, nalazi kod crkve koja je posvećena stradalnicima iz Drugog svjetskog rata. Nakon toga, učesnici su iskoristili slobodno vrijeme za razgledanje grada, a zatim su se upoznali sa fondom Narodne biblioteke, posebno odjeljka pod nazivom „ Dučićev legat“. Od 20 časova, Goran Komar je održao predavanje pod naslovom „O značaju ćirilice“, na kojem je ukazao na kontinuitet ćirilice na ovim prostorima od srednjeg vijeka do danas. Posebna pažnja je bila posvećena natpisima na stećcima, ali i pisanoj građi iz okolnih arhiva.

Profesori i studenti u  nekropoli stećaka na Radimlji

Drugog dana, u nedjelju, nakon liturgije na Crkvini, učesnici su posjetili manastir Tvrdoš. Tu su se upoznali sa bogatom istorijom ovog srpskog manastira, ali i bogatom ponudom njihovog vina. Nakon kratkog odmora u manastiru, krenulo se u obilazak crkve Sv. arhanglea Mihaila u selu Aranđelovo, u staroj župi Korjenić (Vrm). Predjelom iznad crkve dominira jedna ogromna stijena, na kojoj se nalazi stari grad Klobuk. Unutar crkve se nalazi natpis župana Krnje, koji pripada 13. vijeku. Krug zatvara nekropola u dvorištu crkve,  a za jedan spomenik se vjeruje da je upravo nad njim vojvoda Vlatko Vuković pričestio vojsku pred polazak u Kosovski boj. 

Program je nastavljen u večernjim satima u prostorijama Muzeja Hercegovine, jednim predavanjem i otvaranjem izložbe. Odlično predavanje na temu „Istorija srpskog pisma“ održala je profesorica Jelica Stojanović, dobitnik Vukove nagrade za nauku. Nakon toga, već pomenuta izložba „Plemenito“ je svečano otvorena, a projekat digitalizacije građe srednjovjekovne Bosne i Huma je predstavljen.

Izložbu je otvorio Dejan Došlić, asistent na odjseku Istorija, Filozofski fakultet Banja Luka

Na kraju, šta drugo da kažemo, već da se zahvalimo domaćinima na gostoprimstvu, profsorima na predavanjima, a studentima iz Nikšića na lijepom druženju. Nadamo se da će ovakvih okupljanja biti više.

 

AUTOR: Dejan Došlić