POVELjA KRALjA STEFANA DABIŠE DUBROVNIKU | Plemenito

POVELjA KRALjA STEFANA DABIŠE DUBROVNIKU | Plemenito

POVELjA KRALjA STEFANA DABIŠE DUBROVNIKU


Napomena

Ovom poveljom je kralj Stefan Dabiša potvrdio Dubrovčanima privilegije koje su Dubrovniku davali njegovi prethodnici a oni su bili „gospoda srpska, raška i bosanska“ i povelje i sve ostale ugovore darovane od strane kralja Stefana Tvrtka I 1378. godine. Dubrovčani su kralja Dabišu prisilili da im potvrdi stare privilegije, tako što su odbili da mu isplate stare dohotke odnosno Svetodmitarski (Srpski dohodak) i Stonski dohodak.Nakon savjetovanja sa svojom ženom Jelenom i vlastelom, Dabiša je odlučio da Dubrovniku izda povelju kojom garantuje njihove stare povlastice. Tom prilikom posebno je naglašena povelja kralja Tvrtka I iz 1382, a razlog je bio što su se Dubrovčani bili obavezali Tvrtku da svake godina na Dmitrovdan plaćaju Srpski dohodak. Povelja je pisana diplomatskom minuskulom, na kraju koje se nalazi pečat kralja Dabiše prečnika 3 cm. Pečat se sastoji od štita, kacige sa plaštom, krunom i krestom. Polje štita podjeljeno je kosom gredom na dva dijela u kojima se nalaze po tri ljiljana. Natpis na pečati ispisan je gotičkim majuskulnim slovima latinskog pisma: STEPHI DABISSE D(EI) G(RATIA) REGI RASIE E(T CETERA). Povelja je sačuvana u originali i nalazi se Državnom arhivu u Dubrovniku. Povelja je do sada izdavana u: Pavle Karano-Tvrtković,Srbski Spomenici104-106; Franc Miklošić, Monumenta Serbica, 220-222; Stojan Novaković, Zakonski spomenici, 209-210; Srđan Rudić, Stari srpski arhiv 6, 167-182.

 

Literatura: Srđan Rudić, Povelja kralja Stefana Dabiše Dubrovniku, Stari srpski arhiv 6, Beograd, 2007, 167-182.

Prevod

U početak Oca, u ispunjenje Sina i silaskom Svetoga Duha, koji na početku divnim utvrđenjem nebesa utvrdi i vaseljenu svojom voljom osnova, Milosrdni, iz milosti čovekoljubljivo siđe s nebesa na zemlju, i ljudsku prirodu koja je zbog prestupa pala, sobom je obožio i na nebesa uzdigao. Time je sve od nepostojanja u postojanje bilo postavljeno, time su i izgubljene ovce doma Izrailjevog istinskom pastiru Bogu svedržitelju bile vraćene, time se i skiptri carski po celoj vaseljeni utvrđuju i ponosno slave Boga svedržitelja. Tako i ja, Stefan Dabiša, po milosti njegovog božanstva, kralj Srba, Bosne i Primorja, udostojen bih da carujem u zemlji roditelja i praroditelja naših, da izvršavam pravdu i poštujem pravila, da dajem milosti i zapise, da dajem veru gradovima i onome čime vladam, malima i velikima, svakome prema njegovom dostojanstvu, i tako mi Kraljevstvo stoji u miru i slavi. I tada dođoše u slavni dvor Kraljevstva mi u Trstivnicu plemeniti i mudri muževi, vlastela i poklisari slavnog grada Dubrovnika Stefan Lukarević i Rafail Gučetić, sa dostojnim i skupocenim darovima i počastima od spomenutog grada Dubrovnika, vlastele i Opštine. I ti spomenuti poklisari sa svakom ljubavlju od nas tražahu i nastojahu za ugovore i zakone i za sloboštine rečenoga grada, koje su imali u poveljama s našim roditeljima i praroditeljima, s gospodom srpskom, raškom i bosanskom, da bismo i Mi, po običaju rečene gospode, njima potvrdili i ustanovili sloboštine, zakone i ugovore i povelje naših prethodnika, gospode srpske, raške i bosanske. I Mi, čuvši i razumevši njihove slične, razumne i prikladne molbe, i posavetovavši se sa previsokom gospođom, Bogom darovanom mi kraljicom kira Jelenom, i sa vlastelom i velmožama Kraljevstva mi, učini milost Kraljevstvo mi spomenutom gradu Dubrovniku i vlasteli i Opštini dubrovačkoj po svim našim listinama i poveljama - za njihovo prijateljstvo potvrdismo im sve povelje spomenute gospode srpske, raške i bosanske, i povelju gospodina kralja Stefana Tvrtka, koju je izdao spomenutom gradu Dubrovniku 10. aprila 1378. godine od rođenja Hristovog, i sve druge povelje i sloboštine, zakone i ugovore prethodne i poslednje koje je njima učinio i zapisao rečeni gospodin kralj Stefan Tvrtko, da je doveka spomenutom gradu i njegovoj Opštini tvrdo i neosporivo od nas i naših naslednika; takođe, da su uvek sigurni u sve spomenute povelje i u zakone, ugovore i sloboštine rečene gospode srpske, raške i bosanske. I spomenuta vlastela i poklisari grada Dubrovnika primiše i obavezaše se davati Kraljevstvu mi od spomenutog grada i Opštine srpski dohodak, dve hiljade prepera dinara dubrovačkih, svake godine na Dmitrov dan, po zakonu i dogovoru kako su davali i našem bratu svetopočivšem gospodinu kralju Stefanu Tvrtku. I na to više pisano zakleh se ja, rečeni kralj Stefan Dabiša sa Bogom darovanom mi gospođom kraljicom kira Jelenom, na svetom jevanđelju i na časnom Krstu Gospodnjem, i sa vlastelom Kraljevstva mi: s vojvodom Hrvojem, s vojvodom Vlatkom usorskim, s knezom Stipojem Hrvatinićem, s knezom Radosavom Pribinićem, s knezom Dobrosavom Divoševićem, s tepačijom Batalom, s knezom Gojakom Dragosalićem, županom Tvrdisavom Tuicom, s knezom Vučihnom Vlatkovićem, s knezom Voisavom Vojvodićem, s knezom Vukcem Nartičićem, županom Radojem Radosalićem, županom Jurjem Tihčinovićem, s dvorskim Stancem Prekušićem. I sve da bude trajno i neporecivo do veka našeg i njihovog. Ko bi ovo oskvrnuo ili porekao - da sve kletve na njega padnu, i da je proklet Bogom Ocem, i Sinom i Svetim Duhom, i od svih koji su Bogu ugodoli. Pisano u čestitoj vojsci Kraljevstva mi u Donjim Krajima, u Lušcima, rukom dragog mi sluge logoteta Tomaša 17. jula 1392. godine od rođenja Gospoda Hrista.

Stefan Dabiša, milošću Gospoda Boga kralj Srba, Bosne i Primorja, i gospođa kraljica kira Jelena.