Nekropola stećaka Radmilovića Dubrava - Bileća | Plemenito

Nekropola stećaka Radmilovića Dubrava - Bileća | Plemenito

Nekropola stećaka Radmilovića Dubrava - Bileća


slike

Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća
Nekropola stećaka  Radmilovića Dubrava - Bileća

Zaselak Radmilovića Dubrava u selu Baljci  udaljen je od Bileće 3 km zračne linije u pravcu sjeveroistoka, na lokalitetu Bunčići, 865 m n.v., geografske širine 42°54'16.52"N i geografske dužine 18°27'51.80"E situiran je praistorijski tumulus i nekropola Grebnice sa stećcima.

Nacionalni spomenik se nalazi na lokaciji označenoj kao k.č. broj 422/3, posjedovni list broj 145, upisan u zk. uložak broj 10, k.č. broj 422/10, posjedovni list broj 145, k.č. broj 422/10, posjedovni list broj 173, k.č. broj 422/11, posjedovni list broj 173, upisani u zk. uložak broj 32, k.o. Baljci, opština Bileća, Republika Srpska, Bosna i Hercegovina.

Prvi tragovi ljudske kulture i civilizacije na području opštine Bileća datiraju još iz mlađeg kamenog doba (neolita), o čemu svjedoče arheološki lokaliteti, još uvijek nedovoljno istraženi. Najstariji narod koji je naseljavao ovo područje su Iliri.

Administrativno, upravno i privredno sjedište cijele ove oblasti u periodu Rimskog carstva nalazilo se u selu Panik, u dolini rijeke Trebišnjice, poznato u literaturi pod nazivom Leusinium. Preko rijeke Trebišnjice, u neposrednoj blizini Leusiniuma, vodio je most od koga je sačuvan natpis na kom piše da je ovaj most obnovljen za vrijeme vladavine Flavijevaca od 79. do 84. godine, što, ujedno, predstavlja i prvi pisani izvor na području opštine.

Prvi spomen Bileće kao naseljenog mjesta susrećemo u dokumentima dubrovačkog arhiva iz 1286. godine, kada se pominje pod nazivom Bilechia. Takođe, u istim izvorima i pod istim nazivom Bileća se pominje i u XIV vijeku kao važna raskrsnica puteva na srednjovjekovnom karavanskom putu. Područje Bileće u ranom srednjem vijeku pripadalo je prvim teritorijama koje su naselili Srbi nakon njihovog naseljavanja Balkana, i kao takva bila je u sklopu jedinstvene srpske srednjovjekovnoj državi, kojom su vladali knezovi Vlastimir, Mutimir, Petar Gojniković, Pavle, Zaharije, Časlav itd. Teritorija Bileće bila je i u sastavu srpske države dinastije Vojisavljevića, koja je svoj vrhunac dostigla za vrijeme kralja Bodina tokom druge polovine XI vijeka. Potom su Bilećom vladali Nemanjići, Kotromanići, Pavlovići, Kosače. Kod Bileće se 1388. godine odigrala bitka između srpske vojske kralja Tvrtka, koju je vodio Vlatko Vuković Kosača i turske vojske koja je pretrpila poraz, bilo je to zagrevanje pred Kosovsku bitku. U neposrednoj blizini Bileće nalaze se ostaci srednjovjekovnog utvrđenog grada Toriča, za koji se navodi da je u XV vijeku pripadao porodici Pavlovića. Pod osmansku vlast Bileća je došla 1466. godine.

Lokalitet Grebnice – Bunčići nalazi se u selu Baljci, zaseok Radmilovića Dubrava i od Bileće udaljen je oko 4 km zračne linije u pravcu sjeveroistoka.

Na praistorijskom tumulusu i zapadno od njega u šumi situirana je nekropola sa 291 stećkom; 218 ploča, 64 sanduka, 1 sljemenjak, 1, stub, 1 krstača, 1 nišan i 5 utonulih stećaka. Spomenici su dobro klesani. Orijentacija je zastupljena u oba pravca zapad–istok i sjever–jug. Ukrasi su evidentirani na 33 stećka (5 ploča, 26 sanduka, 1 krstača, 1 sljemenjak). Njihovi ukrasni motivi su: arkade, povijena lozica sa trolistovima, krstovi, nizovi rozeta u kružnim vijencima, mreže rombova, tordirani vijenci, kružni vijenac sa rukom.

Na ovoj nekropoli Š. Bešlagić navodi podatak da se nalazilo 7 natpisa, urezanih na 2 ploče, 4 sanduka i 1 sljemenjaku. Natpisi spominju Vukšu Dubčevića, Bunca Rušovića, Rašoja, Crijepa i Raška Vlahovića, Vitoja Dakovića, kaluđera Gligorija i Radu Raičevu. Prilikom tehničkog snimanja nekropole natpisi su evidentirani samo na 2 sanduka, da bi se evidentirali natpisi na ostalim stećcima potrebno je precizno čišćenje istih. Evidentirani natpisi spominju Bunca Rušovića, Crijepa i Raška Vlahovića. Dva visoka sanduka sa scenom kola, pticama i životinjama u trku (srna?), sa portretom konjanika i natpisom koji se odnosi na Vukšu Dubčevića preneseni su u Zemaljski muzej u Sarajevu. U razgovoru sa lokalnim stanovništvom pored spomenuta dva stećka izmještena u Zemaljski muzej u Sarajevu, prikupljen je podatak da je jedan stećak prenesen u Zagreb, u koju instituciju nemamo informaciju. Na udaljenosti od 2 km zračne linije od nekropole u pravcu sjeveroistoka nalazi se majdan Drežnica, gdje su stećci klesani i obrađivani.

Praistorijska grobna gomila (tumulus) nalazi se na zemljišnoj parceli označenoj kao k.č. 422/4. Iza gomile u pravcu jugoistoka podignut je kameni zid kojim su ograđene susjedne obradive parcele.

Gomila zauzima prostor sa promjerom od 10,05 metara, visoka je oko 1,5 metara, obim gomile je 31,52 metra i površina 85,56 metara. U dijelovima koji su niži i bliži zemlji gomila je obrasla raslinjem i drvećem.

 

IZVOR: Komisija/Povjerenstvo za očuvanje nacionalnih spomenika BiH, Predsjedavajuća komisije Amra Hadžimuhamedović, objavljeno u Službenom glasniku BiH, broj 3/11.

FOTOGRAF: Predrag Lozo

Priredio i prilagodio: Boris Radaković

slika dana:

nosilac projekta:

pordžali:

baner dijaspora.jpg

ministarstvo prosvjete baner.jpg

Ključne riječi:

Mramorje Stećci Srbi Ćirilica