DOGMATSKE DEFINICIJE U POVELjAMA BOSANSKIH VLADARA | Plemenito

DOGMATSKE DEFINICIJE U POVELjAMA BOSANSKIH VLADARA | Plemenito

DOGMATSKE DEFINICIJE U POVELjAMA BOSANSKIH VLADARA


Dogmatske definicije u poveljama bosanskeprovenijencije od bana Kulina  do kraljaTvrtka nisu konfesionalno prepoznatljive jer se zasnivaju na zajedničkom učenjuobeju pravovernih hrišćanskih crkava. Sa druge strane, ni jedna povelja od krajaXII do kraja XV veka,uključujući i one koje su izdavali predstavnici crkve bosanske ili u kojima jesama crkva preko svog episkopa bila garant određenih prava, ne sadrži neku definiciju ili aluziju koja bi bila protivnapravovernom učenju

Konfesionalna prepoznatljivost vidljiva je tek odvremena kralja Tvrtka koji sebe, sa jedne strane, kao pravoslavni hrišćanin naziva „rabom božijim i svetoga Grgura“, zaštitnika Bosne i krsne slave vladajućedinastije, a sa druge, što se obraća Hristu kao „vladici“ po ugledu napravoslavne himnografe, što jenepodudarno sa učenjem zapadne crkve.

Hrista „vladikom“ nazivaju i drugi bosanski vladari doposlednjeg, Stefana Tomaševića, izuzimajući njegovog oca, kralja Stefana Tomaša, koji je prvi od bosanskih kraljeva, prema izjavi pape Nikole V, prihvatio katoličku veru.

Od vremena kralja Ostoje zakletva „u 12 svetihapostola“ dopunjena je zakletvom „u 12 svetih i vrhovnih apostola“ što jesuprotno cezaro-papističkom učenju katoličke crkve o apostolu Petru kao vrhovnomapostolu i Hristovom nasledniku na zemlji, na čemu se zasnivalo i učenjekatoličke crkve o primatu rimskog biskupa. Ovuizmenu u zakletvi prihvatili su ne samo svi bosanski kraljevi, izuzimajući kraljaStefana Tomaša posle pristupanja katoličkoj crkvi, već i oblasni gospodari odRadoslava Pavlovića do kneza Vladislava, sina hercega Stepana.

U poveljama kraljeva Dabiše, Ostoje, Tvrtka II i Stefana Ostojića srećemo se u pohvalnim slovima Hristu sa jednom redukovanom, ali esencijalnom formom isihazma izraženomučenjem u mogućnosti „oboženja“ ljudskog bića koje se uz Hristovu pomoć, uizvornom isihazmu dejstvom božanskih energija, uzdiže na viši stupanj duhovneegzistencije. Ovaj podatak nesumnjivogovori da se teorija i praksa svetogorskih isihasta, osuđena u zapadnoj crkvi,preko Srbije proširila i u Bosni do kraja XIV veka.


Tekst preuzet iz knjige Dragoljuba Dragojlovića„Istorija srpske književnosti u srednjovekovnoj bosanskoj državi“, Novi Sad 1997,str.187-188.

slika dana:

nosilac projekta:

pordžali:

baner dijaspora.jpg

ministarstvo prosvjete baner.jpg