DIVOŠEVO ČETVOROJEVANĐELjE | Plemenito

DIVOŠEVO ČETVOROJEVANĐELjE | Plemenito

DIVOŠEVO ČETVOROJEVANĐELjE


slike

DIVOŠEVO ČETVOROJEVANĐELjE
DIVOŠEVO ČETVOROJEVANĐELjE
DIVOŠEVO ČETVOROJEVANĐELjE
DIVOŠEVO ČETVOROJEVANĐELjE
DIVOŠEVO ČETVOROJEVANĐELjE

Divoševo četvoroevanđelje je otkriveno 1960. godine u crkvi Svetoga Nikole u Podvrhu kod Bijelog Polja. Rukopis bez prvog izgubljenog kvateriona ima 187 listova. Tekst počinje sa Matejevim evanđeljem (IV, 21) a završava sa Jovanovim (XI, 7), kojem je pridodat jedan list homilitičkog sadržaja. Izvorni tekst je pisan na pergamentu ustavnim tipom ćirilice, a papirni umeci na l. 127, 169, 172, 174, 185 i 186 mlađom srpskom redakcijom crkvenoslovenskog jezika.

Četvoroevanđelje je pisano prvih decenija XIV veka za naručioca Divoša Tihoradića, poznatog feudalca iz Završja. Pisara četvoroevanđelja otkriva oštećen zapis na l. 66v a manoilo“ što znači (pis)“a manoilo“ tj. srednjovjekovni pisac i iluminator Manojlo Grk. Nekoliko drugih zapisa na l. 15, 42v, 132 i 182 govore da je četvoroevanđelje pripadalo Divošu Tihoradiću.

Tekst je u celini podeljen na Amonijeve i opširne glave. Podela na Amonijeve glave vodi svoje poreklo iz prvih vekova hrišćanstva. Podelu na opširne glave imaju sva bosanska četvoroevanđelja a njihov se broj uz manje omaške pisara poklapa sa brojem glava u južnoslovenskim i ruskim četvoroevanđeljima. Fragmentarno je sačuvana i liturgijska podela prema obrascima istočne crkve. Liturgijske oznake su zapisane 10 puta u Matejevom, jedan put u Markovom, pet puta u Lukinom i dva puta u Jovanovom evanđelju. Nadredni znaci su retki, ali se često koriste nadredna slova.

Divoševo četvoroevanđelje spada u prvu grupu bosanskih četvoroevanđelja, u koju spadaju još i Manojlovo, Vrutočko, Sofijsko, Nikoljsko, Belićevo i Čajničko četvoroevanđelje, čija je južnoslovenska izvorna matica imala liturgijsku podelu prema obrascima istočne crkve u obimu kraćih ili dužih aprakosa, kao što je Dobromirovo četvoroevanđelje iz XII veka. Ovo četvoroevanđelje sledi jezičku izvornu maticu istočnog ogranka južnoslovenske književnosti.

 

IZVOR: Dragoljub Dragojlović, Istorija srpske književnosti u srednjovekovnoj bosanskoj državi, Novi Sad 1997.

PRIREDIO: Boris Radaković

slika dana:

nosilac projekta:

pordžali:

baner dijaspora.jpg

ministarstvo prosvjete baner.jpg

Ključne riječi:

Relikvije Crkva Ćirilica Jevanđelje