Daničićevo četvorojevanđelje | Plemenito

Daničićevo četvorojevanđelje | Plemenito

Daničićevo četvorojevanđelje


slike

Daničićevo četvorojevanđelje
Daničićevo četvorojevanđelje
Daničićevo četvorojevanđelje


Daničićevo ili drugo beogradsko četvorojevanđelje predstavlja kopiju Nikoljskog četvorojevanđelja sa kojim pokazuje i sličnosti u iluminaciji. Rukopis se nalazi u Narodnoj biblioteci u Beogradu pod brojem 92, ali je izgoreo prilikom bombardovanja Beograda 6. aprila 1941. godine.

Pisano je na pergamentu krajem XIV vijeka. Tekstualno je blisko Nikoljskom četvorojevanđelju, ali se sa njim u potpunosti ne slaže. Imalo je podjelu na Amonijeve i opširne glave. M. Speranski ga ubraja u onu grupu četvorojevanđelja koja povezuju starije Manojlovo sa mlađim Nikoljskim četvorojevanđeljem.

Nedostajao je početak rukopisa, tako da se prva zastavica nalazila na početku Markovog jevanđelja (l.39r). Ta zastavica u obliku pravougaonika bila je ukrašena stilizovanim, dosta primitivno obrađenim granama sa završecima u obliku palmeta i lepeza. Inicijal Z na početku teksta jevanđelja obrazuje krilati zmaj sličan onome u odgovarajućem tekstu Nikoljskog četvorojevanđelja.

Zastavica na početku jevanđelja po Luki (l.83r) obrazovana je u obliku nadvratnika i veoma je slična odgovarajućoj zastavici u Nikoljskom četvorojevanđelju. Ukrašena je takođe upletenim čvorovima. Isto tako inicijal P je po svojoj šemi veoma sličan istom inicijalu u Nikoljskom četvorojevanđelju.

Zastavica na početku jevanđelja po Jovanu (l.164r) skoro je istovetna sa odgovarajućom u Nikoljskom četvorojevanđelju. Isto tako i inicijal I je skoro kopija odgovarajućeg inicijala u Nikoljskom četvorojevanđelju. Na listu koji prethodi početku Jovanovog jevanđelja je orao, simbol tog jevanđeliste.


U ovom četvorojevanđelju nema kruna i ljiljana, tako da se njegova namjena ne bi mogla prepisati kraljevom dvoru, kao što je to predlagao A. Solovjev. Po ornamentalnim motivima djelimično srodna sa Nikoljskim četvorojevanđeljem, iluminacija Daničićevog četvorojevanđelja se razlikuje samo stilizacijom.

 

IZVOR: D. Dragojlović, Istorija srpske književnosti u srednjovekovnoj bosanskoj državi, Novi Sad 1997; M. Harisijadis, Iluminacija rukopisa bosanskog porijekla u srednjem vijeku, GLAS CCCLIV Srpske akademije nauka i umetnosti, Odeljenje istorijskih nauka, knjiga 6, Beograd 1988.

PRIREDIO: Boris Radaković 

slika dana:

nosilac projekta:

pordžali:

baner dijaspora.jpg

ministarstvo prosvjete baner.jpg