Modenski grbovnik iz XVII vijeka | Plemenito

Modenski grbovnik iz XVII vijeka | Plemenito

Modenski grbovnik iz XVII vijeka


Napomena

Modenski grbovnik, jedan manje poznat zbornik grbova iz „ilirske heraldike“, pronađen je 2012. godine u zbirci rukopisa biblioteke Estense u Modeni (Italija). Ovaj zbornik grbova pripada zbirci rukopisa markiza Kamporija, plemićke porordice porijeklom iz Madone. Đuzepe Kampori (1821-1887) zavještao je svoju kolekciju sa preko 5.000 rukopisa gradu Modeni, pod uslovom da se čuva u biblioteci Estense, gdje se ona nalazi i danas.

Rukopis je nastao početkom XVII vijeka u Dubrovniku pod naslovom „Insignija procerum Bosnae, Croatiae, Illyriae, &c, quorum alter liber unicus asservatur penes Ragusii Rempublicam“ i jedan je od najstarijih prepisa Ohmučevićevog originala. U bibliotečkom katalogu, između ostaloga, stoji i to da se radi o „prepisu grbova iz Rubčićevog originala iz 1345. godine“.

Grbovnik sadrži sto pedeset jednu paginiranu (obilježenih) i četrnaest nepaginiranih strana. Od nepaginiranih, šest je na početku i čini ih naslovna strana i sadržaj, dok je osam na kraju, sačinjenih od dva velika grba, slike sa pokličom „PERIERAM NIS PERIISSE“, te kratkog opisa grbovnika.

Osnovni sadržaj grbovnika čini sto trideset devet porodičnih grbova, deset zemaljskih grbova, te grbovi cara Dušana i kralja Uroša. Za razliku od grbovnika Korenić-Neorić, ne sadrži grbove Hrabrenovića i Terzarovića, kao ni slike svetitelja, ali je zato svaka stranica ukrašena dekorativnim ramom.

Originalni naručioci i vlasnici grbovnika bili su napuljski markizi Radulovići, koji su se u Kraljevinu Napulj (južna Italija) neselili otprilike u vrijeme nastanka grbovnika.

Prvi od njih bio je Nikola Radulović (1556-1608), porijeklom sa prostora današnje Bosne i Hercegovine, koji se 1604. godine preselio u Polinjano gdje je kupio posjed za 80.395 dukata i postao prvi markiz napuljskih plemića Radulovića. Imajući to u vidu vjerovatno je on bio naručilac ovog grbovnika.

Do ovih podataka se došlo istraživanjem poslednja dva grba, naročito onog poslednjeg, za koje se analogijom utvrdilo da pripadaju napuljskim Radulovićima.

Ovim otkrićem srpska heraldika je pronašla još jedno vrelo iz koga izvire njena originalnost, a porodica ilirskih grbovnika svila je pod svoje krilo još jedno svoje, davno zaboravljeno čedo.

 

IZVOR: Branko Todorović, Modenski grbovnik, Ocilo – Zbornik Društva srpskih grbonosaca  „Miloš Obilić“, br. 7, Beograd 2012.

PRIREDILI: Boris Radaković i Vojin Spasojević